vineri, 15 februarie 2013

Cu dragoste despre poetul Grigore Vieru

 Apoi
din verdele pom
de sus de sub cer,
cu oul privighetoarei pe buze,
coboara-te.
Cu propriul sânge
boeste-l în rosu.
El,
care a stat leganându-se
pe ramura patriei.
Si pune-l pe sfânta
masa a ta,
de care în zori
fruntea o bati.
Între batrâna ta mama,
între fratele tau
si copiii tai mici.
„Cântecul a înviat!”
Tainic
la miezul noptii sa zici.
„Adevarat c-a înviat!”
tainic sa zica
batrâna ta mama, fratele tau,
copiii tai mici.
Apoi dimineata, când soarele
ciocneste cerul
albastru,
spre-a fi rumeni si tari,
copiii sa-si spele obrajii, fruntea
cu oul rosu de privighetoare
si cu inelul de logodna
al parintilor.


Iar cântecul sa treaca pe pamânt
cu moarte pre moarte calcând.

O, tu, poetule!

Sub semnul zilei de naştere a poetului nostru naţional au avut loc mai multe evenimente, printre care şi serata de poezie şi muzică „…de dragoste”, în cinstea zilei de naştere a poetului Grigore Vieru.
Seara, în incinta bibliotecii noastre, la mese, într-o atmosferă caldă, elevii de la liceul  “M. Kogălniceanu”, cl. 4-5 au venit să-şi exprime dragostea faţă de poetul Gr.Vieru si  de tot ce e frumos  în opera  Dumisale. Fiind martorii unor recitaluri muzicale de excepţie, ascultând poezie, inclusiv versuri cu sufletul la gură, adânc impresionaţi, momentele de înălţare sufletească, desfăşurându-se într-o tăcere deplină, iluminate şi de seninul din privirile lor.


 

miercuri, 13 februarie 2013

Sevgililär günü - kutlu olsun



Her yılın, küçük ayının 14-dä, çoyu memleketlerdä Sevgililär günü ya da Valentin günü kutlanăr. Bu istoria çok romantiklidir. Bu yortu, bir din adamının adını taşıyăr – Valentin. Roma dinsiz insannarı Valentin΄i ölüm cesasına ettiler. Eni eranın III asirindä 269 yılda Roma imperatoru Klaudius II kararladı, ki adam evlenämäz, çünkü evlenmek ayleyä baalattırır. Klaudius sayardı, ki adam iyi askerci olmalı, hem Romayı duşmannardan korumalı. Genç hristian Valentin imperatorun kararını esaba almadı, da sevgilileri saklı steonoz edärdi. Bunu işidip, imperator kızdı da Valentin΄i zındana saklamak izin verdi, sora da öldürmek. Valentin zından bakıcının kızına küçük mektuplar yazardı. Gençlerin arasında sevda duygusu uyandı. Ceza günündä, fevralın 14-dä 270 yılında, dolu sevgiylän son mektubunu kıza gönderdi. Kiyat, çok kısa bir haberlän, Valentin΄dän. Valentin΄in külünü Ayoz Praksidis klisesindä, Romada, gömdülär, giriş kapularını „Valentin kapuları” adladılar. Bir vakıttan sora, klisä ona Ayoz adını verdi. Istoriadan biliner, ki Sevgililär gününün kutlanması XV asirdän çekiler. 1415 yılda bir genç olan Orleans΄tän gelärkän, Aginkourt düyüşündä yakalandı, da uzun zamana Londra zındanına atıldı. Oradan karısına üzlärcä sevgi poemleri yazdı, angılarına valentin denildi. Sevgilinä kiyat göndermek, bu istoriaylan baalıdır. Şindiki zamannarda, bu adamın on altı sevgi kiyadını Britanik Muzesindä görmek kolayı vardır.200 yıldan sora, Frans kralının, Henrik II, kızı, Valentin gününün adına, bal verer. Balda her bir kız kendi sevgilisindän çiçek kableder. Valentin günündä çiçeklän kutlamak sevgililerin arasında bir tradiţia oldu. Başka haberlerä görä biliner, ki çiçek baaşlamak tradiţiası Louis XIV (Fransa΄ın kralı, 1643-1715) fevralın 14-dä Maria-Antuaneta΄ya bir buket gül baaşladı. Antik legendasına görä biliner, ki kırmızı renktä gül Afrodita yardımınnan peydalandı. Düyüştä yaralanmış sevgilisinä, Adonis΄ä, alatlayarak, biyaz gül gümesinä basăr da onun kanı biyaz gülü kırmızı renginä boyăr.Bu yortunun en önemli simbolu, kalptir. Bir-kimseyä kalp baaşlamak, kendini doludan baaşlamak sayılır. Sevgililär günüdä her bir memlekettä kendi tradiţiaları vardır. Angliada hem Fransada, fevralın 13, avşam üstü, genç oglannar kapununn basamaklarına baaşışları saklı koyărlar da yok olărlar. Kız , baaşış getireni, tanısın lâzımdır.
Sevgililär günüylän ilgili mesajı Yunus Emrenin şiirinnän kapatmak isterim.

                                                     Gelin tanış olalım
                                                     İşi kolay kılalım
                                                    Sevelim sevilelim
                                                  Dünya kimseye kalmaz
Yunus Emre, Türk ozanı (Sarıköy 1240-1320). Yunus Emrenin en güçlü çaarışı sevgiyä, annayışa, dayanışmaya hem barışadır. Edi üzyıldan uzun bir zaman öncä, Anadolu’nun lirik sesi Yunus Emre, insannığı aşka, sevgiya çaarardı.


Sonunda da bir tatlılık yapılmasını vererim.
Bisküvi-kalp
Içindekilär: 200g kuvan balı
200g saaya
1/2 filcan şeker
biraz tuz
karanfil
rendelenmiş limon kabı
2 yımırta
400g un
Hazırlanması:
Balı saayalan katıp, kısık ateştä yısıdın. Ateştän alın, da şeker, tuz, karanfil, limon kabını hem yımırtayı katın. Sonunda unu ekleyin da hamuru karıştırın. Bisküviyi kalp şekilindä kesin. Tavaya saaya sürün hem un sepeleyin. Bisküvileri diyil pek kızgın fırında pişirin. Kalplär pişincä, sirobu hazırlayın.
Sirop: 1 yımırta biyazını 250g şeker pudrasınnan karıştırın. Sirobun bir payına çukundur suyunu ekleyin. Ikinci payına – morkuva suyunu ekleyin. Bisküvilerin üstünü yazın. 6-8 saada kurusun brakın.

                                                                                               L.Çilingir


duminică, 3 februarie 2013

VA PROPUNEM SPRE LECTURĂ


Danielle Fernande Dominique Schuelein s-a născut la 14 august 1947 in New York, SUA. Parintii divorteaza cand ea are 7 ani si se muta la New York City cu tatal sau, de mama e vazuta rareori pentru ca a ramas in Europa. Steel a inceput sa scrie povestiri ca un copil, iar in adolescenta a scris poezii. Termina liceul francez de la New York din 1965, a studiat literatura de proiectare şi design de moda la Parsons School of Design în 1963 şi apoi la Universitatea New York din 1963-1967.

  Nora Roberts (numele real Eleanor Marie Robertson) s-a nascut la data de 10 octombrie 1950 in Silver Spring, Maryland, fiind cea mai mica din cei cinci copii ai familiei.
A urmat o scoala catolica, apoi liceul Montgomery Blair. A inceput sa scrie in anul 1979, iar primele 6 manuscrise trimise unei edituri au fost respinse de catIn anul 1981, Editura Silhouette Books ii publica prima nuvela, Irish Thoroughbred sub pseudonimul Nora Roberts. A continuat sa scrie pentru aceeasi editura, astfel intre anii 1982 si 1984 a scris 23 de nuvele, insa succesul si recunoasterea printre cititorii de nuvele romantice le-a cunoscut in anul 1985, odata cu publicarea nuvelei Playing The Odds, prima din seria The MacGregors. 


luni, 14 ianuarie 2013

Dionis Tanasoglu'nun çevirisiyle, romen şairi Mihai Eminescu şiirleri.



O YILDIZA...

O, yıldıza, ani duumuş,
Yolu öyla uzundu,
Binnärlan yıl läzım olmuş;
                                              Şafkı bizi bulsundu

Beki çoktan yolda sündü
Navi uzaklarda ki,
Şılağı salt şindi süründü
Güzümüzä bizim ki.

Ölmüş yıldız - ikona taa
Gökä yavaş çilarkan;
O vardı görünmäzkan taa,

Göreriz büün o yokkan.
Öylä hep sevdamız açan
Gecey’çindä bitmişti,
Sünmüş duygu şafka uçan
Bizi izlar taa şindi.




O, Anam

O, anam, tatlı anam sän tatlı zamannardan
                         Yaprak fısırdasından sana çardın çoktan;
                         O kararmış yıllarlan mezar da üstünä
                         Salkım ğüz lüzgerinnan yaprak hep silkinä,
                         Düyüner yavaş dallarlan senin sansın sesin,
                          Durmaz düynür yıllarlan, durmaz uyur tenin.


                          Açan ölärim bän da aalama başımda,
                          Sevdam flamur aacımı, bir dal salt kır ondan
                          Da basımda özneklän dalı alıp sapla,
                          Ko üstünä düşsün hem gözlerindän yaşlar;
                         Duyarım nezaman-sa gölgä bare biraz,
                         Durmaz büyüyar yıllarlan, uyarım bän durmaz.


                          Ama eer razgelirsä birdän biz ölelim,
                          Götürmesin ko kimsey şan mezarla, deylim;
                          Mezar ko kazsınar salt derä-su boyunda
                          Hem ko koysunnar taa iyidir bir tabudumuzda;
                          Ömürünä yakın sän, makar ki duyulmaz,
                          Durmaz aalar derä mi, uyarız biz durmaz.



UYKULU  KUŞLAR

Uykulu kuşlar  gelerlär,
Yuvalara toplanarlar,
Dallara tä erleşerlär
İyi geceler!


Çeşmelär sade şırlaarlar,
Kara dağ sessiz durarkan,
Çiçeklär da hep uyuyorlar,
Raat uyuyorlar.


Bir kugu-kugu geçärdi,
Sazlara üzüp yatmağa ki,
Ayozlar yakın gelärdi
Tatlı düş ki.


Gecelär büülü olarlar,
Ay telleri gümüşleerlar,
Her erlär raatlık dolarlar
İyi gecelär.

luni, 31 decembrie 2012

YENI YILINIZ KUTLU OLSUN!



     

                                           
ALLAHIN MELEKLERI                                                                        
Göklerden yere geldi, kolada gecesi
Çoban onara sordu, kolada gecei
Ne haber getirdiniz, kolada gecesi
İyi haber getirdik, kolada gecesi
Hepiniz sevinciniz, kolada gecesi
İerusalimin yanında, kolada gecesi
Viflaem okolunda, kolada gecesi
Gece gecı vakıdında, kolada gecesi
Panayanın olu oldu, kolada gecesi
İsus dunnyaya geldi, kolada gecesi
Bizi kurtarma doudu, kolada gecesi
Allahın melekleri, kolada gecesi
Sevincli haber verdi, kolada gecesi
 
           

         Kolada

Kalkın, kalkın, insannar,
Biyaz çiçeklär,
Koladaclar geler,
Biyaz çiçeklär,
Avşamdan onnar geler,
Biyaz çiçeklär,
Horozlar taa yatmadan,
Biyaz çiçeklär,
Fenalık getirmeerlär,
Biyaz çiçeklär,
Allahı getirerlär,
Biyaz çiçeklär,




  



marți, 18 decembrie 2012

Hai, veniţi să colindăm!

 Colindatorii

de George Cosbuc

Cad fulgii mari încet zburând,

Şi-n casă arde focul,
Iar noi pe lângă mama stând
De mult uitarăm jocul.
De mult şi patul ne-aştepta,
Dar cine să se culce?
Rugată, mama repeta
Cu glasul rar şi dulce

Cum sta pe paie-n frig Hristos

În ieslea cea săracă,
Şi boul cum sufla milos
Căldură ca să-i facă,
Drăguţ un miel cum i-au adus
Păstorii de la stână
Şi îngeri albi cântau pe sus
Cu flori de măr în mână.

Şi-auzi! Răsar cântări acum,

Frânturi dintr-o colindă,
Şi vin mereu, s-opresc în drum;
S-aud acum în tindă
Noi stăm cu ochii pironiţi
Şi fără de suflare;
Sunt îngerii din cer veniţi
Cu Ler, oi Domnul mare!

Ei cântă nălţător şi rar

Cântări de biruinţă,
Apoi se-ntorc şi plâng amar
De-a Iudei necredinţă,
De spini, de-ostaşi, şi c-a murit…
Dar s-a deschis mormântul
Şi El acum e-n cer suit
Şi judeca pământul.

Şi până nu tăceau la prag,

Noi nu vorbeam nici unul
Sărac ne-a fost, dar cald şi drag
În casă-ne Crăciunul.
Şi când târziu ne biruia
Pe vatra caldă somnul,
Prin vis vedeam tot flori de măr
Şi-n faşe mic pe Domnul. 

duminică, 18 noiembrie 2012

Şcoala şi biblioteca în cadrul parteneriatului


Cartea, care pînă nu demult era unica distracţie şi satisfacţie, astăzi este depăşită de o mulţime de surse tehnice precum e televizorul, computatorul. Din păcate în ce priveşte completarea timpului, astăzi cartea ocupă locul secundar.E clar că prin volumul de informaţie propus este impresionant.Pe de altă parte ce ar însemna în secolul nostru transmiterea cunoştinţelor, informaţiei, creaţiilor literare fără carte, lectură. 
Cu toată amploarea pe care au luat-o mijloacele audio-vizuale în difuzarea culturii, cartea a rămas şi va rămâne unul dintre cele mai frecvente mijloace de autoinstruire, de formare a omului societăţii moderne. Tocmai de aceea se consideră – pe bună dreptate, că cititul reprezintă unul din cele mai de preţ instrumente ale activităţii intelectuale. Copilul are nevoie de un ghid authentic care să-l ajute să păşească în lumea miraculoasă a cărţilor. Lectura poate trezi interesul doar dacă este organizată şi îndrumată cu pricepere. În acest scop am stabilit relaţii de parteneriat cu liceele aflate în preajma bibliotecii noastre.
Biblioteca are menirea de a forma un lector competent, dar şi un cititor care să-şi formeze gustul propriu de lectură astfel, încît să devină un cititor activ pe viaţă. Bibliotecarul şi dascălul trebuie să ghideze lectura, această călătorie în lumea textului, astfel încît fiecare dintre ei să ajungă la o înţelegere personală a textului discutat.
Ora poveştilor, ora de lectură, victorine, concurse, discuţii, lansări, reviste bibliografice sînt măsurile propuse elevilor, în cadrul programului de activitate a bibliotecii.
Colecţia bibliotecii permanent se completează cu noi volume bine ilustrate, ce atrag privirea nu doar a copiilor… În acest scop am stabilit parteneriat cu clasele primare a liceului “M.Kogălniceanu”, ce se află în preajma biblotecii noastre, alături de profesoarele sale, Rusu Daniela, Procopi Svetlana ş.a. În scopul promovării noilor titluri, organizăm expoziţii de carte, fiind însoţite de reviste bibliografice (tematice). Deasemenea, folosim diverse procedee şi programe propuse de BM “B.P.Hasdeu”: Lecturile verii, Copiii Chişinăului citesc o carte.
Recent  am participat la o emisiune cu genericul “Şcoala prietenoasă copilului”, ce a avut loc la Institutul de ştiinţe ale educaţiei, unde  am vorbit despre parteneriatul stabilit între şcoală şi bibliotecă şi importanţa cărţii în viaţa copilului. Am convenit la faptul, că astfel de teme vor fi mereu actuale şi merită puse în discuţie.


duminică, 7 octombrie 2012

Mihail Çakır Kütüphanesine nice yıllar diliyorum.



Masamın üzerinde duran “Gagoğuz Kültür Sanat Dergisi” (30.Sayı) ve son sayfasında yer alan Mihail Çakır Kütüphanesinin ve Türk Kültür Merkezinin ortaklaşa 2003 yılında gerçekleştirdiği Şiir Şöleninin resimleri beni bu günden aldı, yıllar öncesine götürdü; hoş bir tebessümle hatıraların yolculuğuna çıkardı. Yurt dışı görevimde tanıdığım değerli dostum Liubov Tanasoğlu ve yürüttüğü Mihail Çakır Kütüphanesi, tekrar gözlerimin önünden geçtiler.
Bu kütüphane çok küçük olabilir, içindeki kitaplar yıpranmış ve yetersiz kalabilir, kimbilir belki de ilk bakışta küçümseyebilirsiniz de. Oysa görevi o kadar büyük ki! Orada canla başla, inançla çalışan insanlar var. Bu –belki de tarihin hiçbir zaman adını yazmayacağı insanlar- geleceğin Gagoğuz gençliğine, aydınına Gagoğuz halkının gelenek göreneklerini, adetlerini, türkülerini, çocuk oyunlarını, ninnilerini, nereden geldiklerini ve hayatlarının onlardan neler beklediğini halkına ve herkese anlatmaya ve yaşatmaya kendilerine görev bilmişlerdir.  Bu inançla Türk Diline sahip çıkmışlar, atalarını hiç unutmamışlardır. Moldova Devlet üniversitesi içerisinde yer alan Türk Kültür Merkezi Mihail Çakır Kütüphanesiyle ortaklaşa pek çok faaliyetlerde bulunmuş,  pek çok yerli ve yabancı ilgiliye de ulaşmıştır. TCS Sınavı ile Türkiye’deki Üniversitelerin Tanıtımı, “Koma” İsimli Türkçe oynatılan Tiyatro Oyunu, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı; Resim, Kompozisyon ve Şiir Yarışması ve akabinde Ödül Töreni Liubov hanımla ortaklaşa yaptığımız pek çok etkinliklerin sadece birkaçıdır. Yine Mihail Çakır Kütüphanesinde kitap tanıtımları, Resim sergilerinin yanında yine 2003 yılında değerli bilim adamlarından Yrd.Doç.Dr. Cezmi Karasu’nun “Osmanlı belgelerinde Boğdan” adlı konuşmasıyla  ağırlanması, Nükrettin Parlak’ın program koordinatörlüğünü yaptığı TİKA’nın faaliyetlerinin tanıtılması ve halkla bütünleşmesi unutulmayan etkinliklerdendir.
Yine hiç unutamadığım etkinliklerden birisi ise yazımın başında sözünü ettiğim “Şiir Şöleni”dir.  Bu şölende gencinden yaşlısına tüm Gagoğuz şairler ve Kişinev’de yaşayan Türk gençleri şiirleriyle dinleyicileri büyülemişler; adeta salonda sevgi ve duygu seli yaşatmışlardır. Burada büyük, değerli şair Nikolay Baboğlu’nu ve büyük tarihçi Dionis Tanasoğlu’nu saygıyla anmak istiyorum.
Mihail Çakır Kütüphanesi’nin 20. yılı bu yıl. Pek çok işler yaptıklarına inanıyorum! O küçük kütüphaneye bir dünya sığdırılmış. Daha anlatılacak çok şey var, yapılacak çok iş var. Bu kütüphanenin şimdiki gibi canla başla çalışanları oldukça Mihail Çakır Kütüphanesi’nin kuruluşu daha nice yıllar coşkuyla kutlanacak ve bu meşale hiç sönmeyecek.

  Dr. Gönül Karasu



joi, 4 octombrie 2012

Doğma gününnen, biblioteka

    Biblioteka M. Çiakır - 20ci yıldönümü

1992 yılın oktebrinin 4-dü taa bir aydınıklı sayfaylan gagoğuz halkının istoriyasına girdi. Bu gün, Kişinevda, sefte dünyada, var nasıl demeğe,
Gagoğuz milli, bibliotekası açıldı...
    Mihail Çakırın  adına Kişinevdakı gagoğuz bibliotekasının açilmasından  geçti 20 yıl. İrmi yılın içindä çoyu kultura işlerimiz hemen burada çeketirildi. Büün aklımıza getirerek geçmiş, zamanı var nasıl söleme, hanı M. Çakır bibliotekası çalışer gagoguz -romun aydının nasatlarına göre. 
  Burada geçer toplantılarımız bilim, yazar hem başka bılinir insanarımızın jubiley günneridä. M.Çakır biblioteka işbirlini göturer degil sadece gagoguz dilindä lafeden okuycularlan ama başka dilerdedä. Bizim dolanımızda bulunan romun - rus liteyler, universıteler angılarının ihtiyacı degil sadece kitap okuma, yada ders çalışma. Herbir kategoriya okuycunun var ihtiyacı kendi bilgilerinen paylaşma,kendi ana dilinde gerçekleştirme,zenginetme...